روش تدریس همیاری چیست؟ مراحل اجرا و مثال در کلاس ابتدایی
آیا میتوان کاری کرد که دانشآموزان علاوه بر یادگیری از معلم، از طریق توضیح دادن مطالب به یکدیگر نیز یاد بگیرند؟ روش تدریس همیاری یکی از رویکردهای آموزشی است که با ایجاد تعامل هدفمند میان دانشآموزان، فرصت بیشتری برای مشارکت، گفت‌وگو و حل مسئله فراهم میکند.
در این روش، دانشآموزان در گروههای کوچک فعالیت میکنند و برای رسیدن به یک هدف آموزشی مشخص به یکدیگر کمک میکنند. نقش معلم نیز از انتقال‌دهنده صرف اطلاعات به طراح فعالیت، هدایتگر یادگیری و ارزیاب عملکرد دانشآموزان گسترش پیدا میکند.
اگر دبیر هستید و می‌خواهید بدانید روش تدریس همیاری چیست، چگونه اجرا میشود و چه کاربردی در کلاس ابتدایی و متوسطه دارد، در این مقاله با اصول، مراحل، مزایا، محدودیت‌ها و یک نمونه عملی از اجرای آن آشنا خواهید شد.
روش تدریس همیاری چیست؟
روش تدریس همیاری، رویکردی آموزشی است که در آن دانشآموزان در گروههای کوچک و با مسئولیتهای مشخص، برای یادگیری یک موضوع یا دستیابی به نتیجه‌ای مشترک همکاری میکنند.
در یادگیری همیارانه، دانشآموزان تنها دریافت‌کننده اطلاعات نیستند؛ بلکه با توضیح دادن مفاهیم، پرسیدن سؤال، بررسی پاسخ‌ها، حل تمرین و تبادل نظر در فرایند یادگیری مشارکت دارند.
برای مثال، دبیر علوم میتواند به‌جای توضیح یک‌طرفه تمام مراحل دستگاه گوارش، دانشآموزان را به گروههای کوچک تقسیم کند. هر گروه بخشی از موضوع را بررسی میکند و سپس اعضا با کنار هم گذاشتن اطلاعات، مسیر حرکت غذا در بدن و عملکرد اندام‌ها را توضیح می‌دهند.
بااین‌حال، هر نوع کار گروهی را نمی‌توان روش تدریس همیاری دانست. اگر یک دانشآموز تمام تمرین‌ها را انجام دهد و بقیه فقط پاسخ‌ها را رونویسی کنند، مشارکت واقعی و یادگیری فردی تضمین نشده است.
برای اجرای مؤثر این روش، فعالیت باید هدف مشخص، تقسیم مسئولیت، تعامل سازنده و شیوه‌ای برای بررسی یادگیری تک‌تک دانشآموزان داشته باشد.
اهداف و اصول روش تدریس همیاری
هدف اصلی تدریس همیاری، فراهم کردن شرایطی است که دانشآموزان ضمن همکاری با یکدیگر، مسئولیت یادگیری خود را نیز بر عهده بگیرند.
1. وابستگی متقابل مثبت
در این اصل، اعضای گروه درک میکنند که همکاری آنها برای دستیابی به هدف مشترک اهمیت دارد.
برای مثال، معلم میتواند به هر دانشآموز بخشی از اطلاعات موردنیاز برای حل یک مسئله را بدهد. گروه باید اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک بگذارد تا بتواند به پاسخ نهایی برسد.
2. مسئولیتپذیری فردی
موفقیت گروه نباید باعث شود ضعف یادگیری یکی از اعضا پنهان بماند.
معلم میتواند پس از پایان فعالیت گروهی، از هر دانشآموز بخواهد یک سؤال مشابه را به‌صورت مستقل پاسخ دهد یا مفهوم آموخته‌شده را با زبان خودش توضیح دهد.
3. تعامل سازنده
در روش تدریس همیاری، دانشآموزان باید بتوانند استدلال خود را بیان کنند، از دیگران سؤال بپرسند و در صورت نیاز، اشتباهات یکدیگر را اصلاح کنند.
پرسش‌هایی مانند «چرا این پاسخ را انتخاب کردی؟» یا «آیا راه دیگری برای حل این مسئله وجود دارد؟» می‌توانند کیفیت گفت‌وگو را افزایش دهند.
4. مهارتهای اجتماعی
همکاری مؤثر به مهارت‌هایی مانند گوش دادن، احترام به نظر دیگران، حل اختلاف و تقسیم مسئولیت نیاز دارد.
معلم باید این مهارت‌ها را آموزش دهد و هنگام فعالیت گروهی، نحوه تعامل دانشآموزان را نیز بررسی کند.
5. بازخورد و ارزیابی گروه
در پایان فعالیت، اعضای گروه باید بررسی کنند که چه چیزی یاد گرفته‌اند، کدام بخش همکاری آنها موفق بوده و در فعالیت بعدی چه تغییری لازم است.
این بازنگری به دانشآموزان کمک میکند علاوه بر محتوای درسی، مهارت همکاری را نیز تقویت کنند.
مراحل روش تدریس همیاری
برای اجرای موفق روش تدریس همیاری، بهتر است فعالیت از ابتدا تا انتها طراحی شود. مراحل زیر چارچوبی کاربردی برای برنامه‌ریزی دبیران فراهم میکند.
مرحله اول: تعیین هدف آموزشی
پیش از تشکیل گروهها، مشخص کنید دانشآموزان در پایان فعالیت باید چه چیزی را یاد بگیرند یا چه مهارتی را کسب کنند.
هدف باید روشن و قابل ارزیابی باشد؛ برای مثال:
-
مقایسه دو مفهوم علمی
-
حل یک مسئله ریاضی
-
تحلیل یک متن ادبی
-
شناسایی اجزای یک نقشه
-
توضیح یک پدیده تاریخی
هدف مبهمی مانند «دانشآموزان با هم کار کنند» برای طراحی یک فعالیت آموزشی کافی نیست.
مرحله دوم: گروهبندی دانشآموزان
دانشآموزان را بر اساس هدف درس، سطح آمادگی و شرایط کلاس در گروههای کوچک قرار دهید. گروههای سه تا پنج‌نفره می‌توانند نقطه شروع مناسبی باشند؛ اما تعداد اعضا باید با نوع فعالیت و امکانات کلاس متناسب باشد.
گروهها می‌توانند از دانشآموزان با توانایی‌های متفاوت تشکیل شوند تا فرصت توضیح دادن، سؤال پرسیدن و یادگیری از همکلاسیها فراهم شود.
در عین حال، معلم باید مراقب باشد که دانشآموزان قوی همیشه مسئول حل مسئله نباشند و دانشآموزان دیگر نیز فرصت مشارکت واقعی داشته باشند.
مرحله سوم: تقسیم نقشها و مسئولیت‌ها
برای جلوگیری از بی‌نظمی و مشارکت نابرابر، وظایف اعضای گروه را مشخص کنید.
برای نمونه، در یک فعالیت چهار نفره میتوان این نقشها را تعریف کرد:
-
مسئول هماهنگی: مراقب پیشرفت فعالیت و رعایت زمان است.
-
مسئول ثبت: پاسخ‌ها و نکات مهم گروه را می‌نویسد.
-
مسئول بررسی: دلایل و صحت پاسخ‌ها را بررسی میکند.
-
مسئول ارائه: نتیجه نهایی را برای کلاس توضیح میدهد.
این نقشها باید در فعالیتهای بعدی جابه‌جا شوند تا همه دانشآموزان فرصت تجربه مسئولیتهای مختلف را داشته باشند.
مرحله چهارم: توضیح دستورالعمل و منابع
پیش از شروع فعالیت، مسئله، زمان، منابع و معیار ارزیابی را توضیح دهید.
هرچه دستورالعمل روشن‌تر باشد، زمان کمتری صرف رفع ابهام میشود و دانشآموزان بهتر می‌توانند روی یادگیری تمرکز کنند.
اگر فعالیت چند مرحله دارد، می‌توانید مراحل را روی تخته بنویسید یا یک برگه راهنما در اختیار گروهها قرار دهید.
مرحله پنجم: اجرای فعالیت و هدایت معلم
در این مرحله، دانشآموزان فعالیت را انجام می‌دهند و معلم میان گروهها حرکت میکند تا میزان مشارکت، کیفیت گفت‌وگو و درک مفاهیم را بررسی کند.
نقش معلم این نیست که بلافاصله پاسخ درست را اعلام کند. بهتر است ابتدا با پرسش‌های راهنما به دانشآموزان کمک کند تا خودشان مسئله را تحلیل کنند.
برای مثال:
-
از کجا می‌دانید پاسخ شما درست است؟
-
چه دلیلی برای این نتیجه دارید؟
-
آیا همه اعضای گروه با این پاسخ موافق‌اند؟
-
چگونه می‌توانید پاسخ خود را بررسی کنید؟
اگر گروهی با مشکل جدی روبه‌رو شد، معلم میتواند راهنمایی کوتاهی ارائه دهد یا مسئله را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کند.
مرحله ششم: ارائه نتایج و گفت‌وگوی کلاسی
پس از پایان فعالیت، گروهها نتیجه کار خود را ارائه میکنند. بهتر است ارائه تنها به خواندن پاسخ نهایی محدود نشود؛ بلکه دانشآموزان توضیح دهند چگونه به نتیجه رسیده‌اند.
معلم میتواند پاسخ‌های متفاوت را مقایسه کند، برداشت‌های نادرست را اصلاح کند و نکات کلیدی درس را جمع‌بندی کند.
مرحله هفتم: ارزشیابی فردی و گروهی
در پایان، یادگیری هر دانشآموز را جداگانه بررسی کنید. این کار میتواند با یک سؤال کوتاه، تمرین مستقل، آزمون تستی، پاسخ تشریحی یا توضیح شفاهی انجام شود.
در کنار ارزشیابی فردی، کیفیت همکاری گروه نیز باید بررسی شود؛ برای مثال، اینکه آیا اعضا مسئولیت خود را انجام داده‌اند و آیا همه فرصت مشارکت داشته‌اند.
این مرحله کمک میکند مشخص شود که فعالیت گروهی واقعاً به یادگیری منجر شده است یا فقط به تولید یک پاسخ مشترک انجامیده است.
مثال برای روش تدریس همیاری در کلاس ابتدایی
فرض کنید دبیر پایه چهارم ابتدایی قصد دارد مبحث چرخه آب را تدریس کند.
هدف این است که دانشآموزان بتوانند مراحل اصلی چرخه آب را توضیح دهند و رابطه میان تبخیر، تشکیل ابر و بارش را درک کنند.
طراحی فعالیت
معلم کلاس را به گروههای چهار نفره تقسیم میکند. هر گروه یک برگه شامل تصویر چرخه آب و چند سؤال دریافت می کند.
نقشها و وظایف دانشآموزان
| نقش | وظیفه دانشآموز |
|---|---|
| هماهنگ‌کننده | تقسیم کار و مدیریت زمان |
| مشاهده‌گر | بررسی تصویر و شناسایی مراحل |
| ثبت‌کننده | نوشتن توضیحات گروه |
| ارائه‌دهنده | توضیح نتیجه برای کلاس |
در صورت نیاز، نقشها می‌توانند در میانه فعالیت جابه‌جا شوند تا همه دانشآموزان فرصت مشارکت داشته باشند.
مراحل اجرای نمونه
گام اول: مشاهده و گفت‌وگو
دانشآموزان تصویر چرخه آب را بررسی میکنند و درباره مسیر حرکت آب از سطح زمین به جو و بازگشت آن به زمین گفت‌وگو میکنند.
گام دوم: پاسخگویی به پرسش‌ها
معلم از گروهها می‌خواهد به این پرسش‌ها پاسخ دهند:
-
تبخیر چیست و چگونه اتفاق می‌افتد؟
-
ابرها چگونه تشکیل می‌شوند؟
-
بارش چه نقشی در چرخه آب دارد؟
-
اگر گرمای خورشید وجود نداشت، چرخه آب چه تغییری می‌کرد؟
گام سوم: ارائه نتیجه
هر گروه توضیح میدهد که چگونه مراحل مختلف به یکدیگر مرتبط هستند. معلم پاسخ‌ها را بررسی و برداشت‌های نادرست را اصلاح میکند.
گام چهارم: سنجش یادگیری فردی
در پایان، هر دانشآموز به‌صورت مستقل یک سؤال درباره چرخه آب پاسخ میدهد یا مراحل آن را روی یک نمودار مشخص میکند.
از کجا بفهمیم فعالیت موفق بوده است؟
معلم میتواند چهار معیار را بررسی کند:
-
آیا دانشآموزان مراحل چرخه آب را درست توضیح می‌دهند؟
-
آیا هر عضو در فعالیت مشارکت داشته است؟
-
آیا دانشآموزان می‌توانند دلایل پاسخ خود را بیان کنند؟
-
آیا در آزمون فردی نیز مفهوم را به‌درستی درک کرده‌اند؟
این نمونه نشان میدهد که روش تدریس همیاری صرفاً تقسیم دانشآموزان به گروههای کوچک نیست؛ بلکه ترکیبی از هدف آموزشی، همکاری ساختارمند، هدایت معلم و ارزشیابی است.
مزایا و محدودیت‌های روش تدریس همیاری
روش تدریس همیاری در صورت طراحی مناسب میتواند فرصت‌های ارزشمندی برای یادگیری ایجاد کند؛ اما اجرای آن بدون برنامه‌ریزی ممکن است به مشارکت نابرابر یا اتلاف زمان منجر شود.
| محدودیت‌ها | مزایا |
|---|---|
| احتمال تسلط برخی دانشآموزان بر فعالیت | افزایش فرصت مشارکت فعال |
| نیاز به زمان برای طراحی و اجرا | تقویت مهارت توضیح دادن و استدلال |
| احتمال شکل‌گیری پاسخ‌های نادرست در گروه | فراهم کردن فرصت یادگیری از همکلاسیها |
| دشواری نظارت بر گروههای متعدد | تقویت مهارت ارتباطی و حل اختلاف |
| دشواری ارزیابی فردی بدون ابزار مناسب | امکان مشاهده فرایند یادگیری |
چگونه مزایا را افزایش دهیم؟
برای افزایش اثربخشی این روش، بهتر است فعالیت‌ها متناسب با هدف درس طراحی شوند، نقش اعضا مشخص باشد و زمان کافی برای ارائه نتایج و ارزشیابی فردی در نظر گرفته شود.
همچنین نباید انتظار داشت تمام موضوعات درسی با یک روش تدریس آموزش داده شوند. بعضی مفاهیم به توضیح مستقیم معلم، نمایش عملی یا تمرین فردی نیاز دارند. در چنین مواردی، تدریس همیاری میتواند مکمل روشهای دیگر باشد.
تفاوت روش تدریس همیاری و مشارکت
عبارت «روش تدریس همیاری و مشارکت» در فایل کلمات کلیدی شما وجود دارد. برای پوشش این عبارت، بهتر است تفاوت مفهومی این دو اصطلاح به‌صورت روشن توضیح داده شود.
یادگیری مشارکتی اصطلاحی گسترده‌تر برای رویکردهایی است که دانشآموزان را در فعالیتهای یادگیری درگیر میکنند. یادگیری همیارانه معمولاً بر گروههای کوچک، ساختار مشخص همکاری، مسئولیت فردی و هدف مشترک تأکید دارد.
این دو اصطلاح در بسیاری از منابع آموزشی همپوشانی دارند و مرزبندی آنها در همه منابع یکسان نیست.
| معیار | یادگیری همیارانه | مشارکت عمومی در کلاس |
|---|---|---|
| ساختار فعالیت | معمولاً مشخص و برنامه‌ریزی‌شده | میتواند رسمی یا غیررسمی باشد |
| تقسیم مسئولیت | معمولاً نقشها و مسئولیت‌ها روشن‌اند | بسته به فعالیت متفاوت است |
| هدف مشترک | از اجزای مهم طراحی فعالیت است | ممکن است هدف فردی یا جمعی باشد |
| ارزشیابی فردی | برای بررسی یادگیری هر عضو اهمیت دارد | ممکن است وجود داشته باشد یا نداشته باشد |
| نمونه | گروهی که برای حل مسئله نقش‌های مشخص دارد | پرسش و پاسخ داوطلبانه در کلاس |
بنابراین، تفاوت اصلی در این نیست که کدام روش بهتر است؛ بلکه در میزان ساختاردهی فعالیت و تناسب آن با هدف آموزشی است.
چگونه روش تدریس همیاری را در کلاس آنلاین اجرا کنیم؟
تدریس همیاری به کلاس حضوری محدود نیست. در کلاس آنلاین نیز میتوان با طراحی فعالیتهای مشترک، تقسیم نقشها و ارزشیابی مناسب، تعامل میان دانشآموزان را تقویت کرد.
برای اجرای این روش در محیط آنلاین، مراحل زیر پیشنهاد میشود.
1. تشکیل گروههای کوچک آنلاین
اگر بستر آموزشی امکان ایجاد اتاق‌های گروهی دارد، دانشآموزان را به گروههای کوچک تقسیم کنید. در غیر این صورت، می‌توانید از گروههای مجازی یا فعالیتهای مشترک زمان‌بندی‌شده استفاده کنید.
2. ارائه دستورالعمل روشن
صورت مسئله، نقشها، زمان فعالیت و شیوه تحویل پاسخ باید از ابتدا مشخص باشد. بهتر است دانشآموزان بدانند نتیجه فعالیت را به چه شکل ارائه میکنند.
3. استفاده از ابزارهای مشترک
یک برگه دیجیتال مشترک، تخته آنلاین یا فایل تمرین میتواند به اعضای گروه کمک کند پاسخ‌ها را ثبت و با یکدیگر مقایسه کنند.
4. نظارت بر مشارکت اعضا
معلم باید بررسی کند که فعالیت فقط توسط یک یا دو نفر انجام نمی‌شود. پرسش مستقیم از اعضای مختلف و درخواست توضیح درباره بخشی از پاسخ، به ارزیابی مشارکت کمک میکند.
5. برگزاری آزمون مستقل
پس از فعالیت گروهی، یک آزمون کوتاه تستی یا تشریحی برگزار کنید تا میزان یادگیری فردی مشخص شود.
برای دبیرانی که از سهاد استفاده میکنند، میتوان کلاس آنلاین را برای توضیح و هدایت فعالیت به کار گرفت و از قابلیت آزمون‌های آنلاین تستی و تشریحی برای سنجش نتیجه یادگیری بهره برد. انتخاب ابزار باید با امکانات واقعی حساب کاربری و نیاز آموزشی کلاس متناسب باشد.
برای آشنایی بیشتر با بستر آموزش آنلاین، مقاله تدریس آنلاین چیست؟ نیز میتواند برای مخاطب مفید باشد.
اشتباهات رایج در اجرای روش تدریس همیاری
حتی یک فعالیت آموزشی خوب نیز در صورت اجرای نادرست ممکن است به نتیجه مطلوب نرسد. توجه به اشتباهات زیر به دبیران کمک میکند کیفیت یادگیری گروهی را افزایش دهند.
تقسیم گروه بدون تعیین هدف
اگر دانشآموزان ندانند در پایان فعالیت باید به چه نتیجه‌ای برسند، احتمال دارد زمان زیادی صرف گفت‌وگوهای نامرتبط شود.
راهکار: پیش از شروع، هدف، مراحل کار و خروجی مورد انتظار را مشخص کنید.
واگذاری تمام کار به یک دانشآموز
در برخی گروهها، دانشآموزان فعال‌تر تمام وظایف را انجام می‌دهند و دیگران نقش تماشاگر دارند.
راهکار: نقشها را مشخص کنید، آنها را در فعالیتهای بعدی تغییر دهید و از اعضای مختلف بخواهید نتیجه را توضیح دهند.
حذف ارزشیابی فردی
درست بودن پاسخ گروهی به معنای یادگیری تمام اعضا نیست.
راهکار: در پایان فعالیت، یک سؤال مستقل یا آزمون کوتاه برای هر دانشآموز در نظر بگیرید.
دخالت بیش از حد معلم
اگر معلم در تمام مراحل پاسخ را ارائه کند، فرصت تحلیل و حل مسئله از دانشآموزان گرفته میشود.
راهکار: ابتدا از پرسش‌های راهنما و سرنخ‌های تدریجی استفاده کنید و تنها زمانی توضیح مستقیم بدهید که واقعاً لازم است.
استفاده از این روش برای تمام درسها
همیاری برای همه اهداف و تمام بخش‌های هر درس مناسب نیست.
راهکار: فعالیتهای همیارانه را در بخش‌هایی به کار ببرید که گفت‌وگو، مقایسه، توضیح و حل مسئله می‌توانند به یادگیری کمک کنند؛ سپس در صورت نیاز از تدریس مستقیم و تمرین فردی استفاده کنید.
روش تدریس همیاری رویکردی آموزشی است که در آن دانشآموزان در گروههای کوچک با تقسیم مسئولیت و همکاری هدفمند، برای یادگیری یک موضوع یا رسیدن به هدفی مشترک تلاش میکنند.
مراحل این روش شامل تعیین هدف آموزشی، گروهبندی دانشآموزان، تقسیم نقشها، توضیح فعالیت، اجرای کار گروهی، ارائه نتایج و ارزشیابی فردی و گروهی است.
معلم فعالیتی متناسب با سن دانشآموزان طراحی میکند، آنها را در گروههای کوچک قرار میدهد و برای هر عضو مسئولیتی مشخص میکند. سپس با نظارت بر فعالیت گروهها و بررسی یادگیری فردی، میزان دستیابی به اهداف درس را ارزیابی میکند.
افزایش مشارکت دانشآموزان، تقویت مهارتهای ارتباطی، یادگیری از همکلاسیها، پرورش مسئولیتپذیری و تقویت توانایی حل مسئله از مزایای این روش هستند؛ البته میزان اثربخشی آن به طراحی و اجرای صحیح فعالیت بستگی دارد.
این دو روش همپوشانی زیادی دارند. یادگیری همیارانه معمولاً بر گروههای کوچک، تقسیم مسئولیت، هدف مشترک و پاسخگویی فردی تأکید دارد؛ درحالیکه یادگیری مشارکتی میتواند طیف گستردهتری از فعالیتهای تعاملی را در بر بگیرد.
در درس علوم، معلم میتواند دانشآموزان را به گروههای کوچک تقسیم کند و از آنها بخواهد مراحل چرخه آب را بررسی کنند. هر عضو بخشی از فعالیت را بر عهده میگیرد و گروه در پایان، نتیجه را برای کلاس توضیح میدهد. سپس معلم با یک سؤال فردی، میزان یادگیری هر دانشآموز را بررسی میکند.
بله. معلم میتواند با تشکیل گروههای مجازی، تعیین نقشها، ارائه تکالیف مشترک و استفاده از ابزارهای ارتباطی، فعالیتهای همیارانه را در کلاس آنلاین اجرا کند. در پایان نیز آزمون آنلاین تستی یا تشریحی میتواند برای سنجش یادگیری فردی استفاده شود.
مشارکت نابرابر دانشآموزان، تسلط برخی اعضا بر فعالیت، کمبود زمان و دشواری ارزیابی فردی از چالشهای رایج هستند. تعیین مسئولیتهای مشخص، نظارت معلم و استفاده از ارزشیابی فردی به کاهش این مشکلات کمک میکند.
این روش برای فعالیتهایی مانند حل مسئله، تحلیل متن، مقایسه مفاهیم و بررسی موضوعات علمی مناسب است؛ اما برای همه اهداف آموزشی بهترین انتخاب نیست. معلم باید با توجه به محتوای درس، سطح دانشآموزان و زمان کلاس، آن را با روشهای دیگر ترکیب کند.
معلم میتواند علاوه بر بررسی نتیجه گروه، از پرسش شفاهی، تمرین مستقل، آزمون تستی یا پاسخ تشریحی استفاده کند. این کار مشخص میکند که هر دانشآموز تا چه اندازه مفاهیم را یاد گرفته است.
جمع‌بندی
روش تدریس همیاری رویکردی آموزشی است که با سازمان‌دهی هدفمند فعالیتهای گروهی، به دانشآموزان فرصت میدهد در یادگیری یکدیگر نقش داشته باشند. برای اجرای موفق این روش، تعیین هدف روشن، تقسیم مسئولیت، هدایت معلم، مشارکت واقعی همه اعضا و ارزشیابی فردی ضروری است.
اگر دبیر هستید، می‌توانید با یک فعالیت کوتاه و متناسب با محتوای درس شروع کنید. برای مثال، از دانشآموزان بخواهید یک مسئله را در گروه حل کنند، دلایل خود را توضیح دهند و سپس به‌صورت مستقل به یک سؤال مشابه پاسخ دهند. این کار به شما کمک میکند هم کیفیت همکاری و هم میزان یادگیری واقعی را بررسی کنید.
در کلاس‌های آنلاین نیز میتوان با استفاده از ابزارهای ارتباطی و آزمون‌های تستی و تشریحی، فعالیت گروهی را با سنجش فردی ترکیب کرد. آشنایی با الگوی تدریس چیست؟ نیز به شما کمک میکند جایگاه این روش را در کنار سایر الگوهای آموزشی بهتر بشناسید.